2026/2

Voorwoord: Inspireren en doorzetten

Het is al lang geleden dat ik op een zaterdag, met een kind voor en een kind achter op de fiets, kwam kijken bij de sigarettenrook metingen van Ben in de hal van het toen nog bestaande bouwkundegebouw in Delft. Aangestoken sigaretten op plankjes simuleerden rokers en super-de-luxe meetbuisjes maten de luchtkwaliteit in de net nieuw gebouwde glazen rookruimte in de hal. De metingen en simulaties bewezen dat het mogelijk was om een behoorlijk gezonde luchtkwaliteit in de ruimte te creëren. Jammer genoeg oordeelde de faculteit naar de letter en niet naar de geest van de nieuwe rookwet, en liet de rookruimte weer afbreken. Dit project tekende Ben Bronsema. Een gek idee omarmen en dat dan met zijn bureau Ketel tot in de puntjes uitvoeren met anderen.

Het werken van studenten aan de TUDelft bracht hem op het idee van een installatieloos gebouw, het Earth, Wind and Fire concept. Hij werd zelf de uitvoerende promovendus en promoveerde op zijn 78e aan de TUDelft.

Inmiddels zijn er een aantal gerealiseerde Earth, Wind and Fire gebouwen en zullen er nog wel een paar bij komen. Dat laatste zal Ben niet meer meemaken, hij is overleden op 5 maart 2026 op 91-jarige leeftijd. Wat blijft is zijn inspiratie en het doorzettingsvermogen om ideeën werkelijkheid te maken.

Gelukkig heeft dit nummer nieuwe inspiratiebronnen. Drie afstudeerders vertellen over energiearmoede, over vochthuishouding in optoppingen en over nieuwe manieren van werken met licht en geluid in operatiekamers. Ook in dit nummer een overzicht van de Minor bouwfysica. En, zoals Ben het ook niet allemaal alleen kon en juist het sterkst was in mensen samenbrengen, een verslag van de samenwerking van onze bouwfysici bij de ALV en de kennisdag.

Regina Bokel

Artikelen

De prijselasticiteit van comfort
ir. J.A.J.P. (joost) Baas, moBius consult, Delft

Van geluid naar licht in de intensive care
ir. P.R. (Patrick) Wetzels, TU Delft/Erasmus MC, Delft

Biobased gevel referentiedetails
ir. T.N.M. (Mark) de Kanter, TU Delft

Starter aan het woord
Interview

Schapenwol tegen de muur en 3D-geprinte vleermuiskast in de gevel
A.N. (Aimée) Heijman, Avans Hogeschool, S.J. (Samme) van Rooy,
Haagse Hogeschool & W. (Wessel) van Dingstee, Hogeschool van
Arnhem en Nijmegen

Kennisbank toegang

Bekijk alle artikelen in de kennisbank. De kennisbank is alleen toegankelijk voor leden. 
Bent u lid maar is de kennisbank niet zichtbaar? Zorg dat u ingelogd bent.

Bekijk de kennisbank

Sluiten